«تاریخ یلدا» در افغانستان، تاجیکستان و ایران

در نشست مجازی پاسداشت سنتهای مشترک فرهنگی ادبی ویژه شب پایان پائیز، روایت شد:
«تاریخ یلدا» در افغانستان، تاجیکستان و ایران
به منظور پاسداشت سنت های مشترک فرهنگی و ادبی منطقه و گرامیداشت شب یلدا موسسه فرهنگی اکو و دانشگاه علامه طباطبایی نشست مجازی و شعرخوانی برگزار کردند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی اکو، در این نشست که در روز جمعه ۲۸ آذرماه برگزار شد، دکتر بهرام امیراحمدیان، استاد دانشگاه علامه طباطبایی به وجود اشتراکات فرهنگی در مسیر راه ابریشم اشاره نموده و بیان داشت در گذشته تاریخی ما تبادلات تجاری و رفت و آمدهای ملت ها، می توانسته فرهنگ مشترک ایجاد کند. تا امروز نشانه‌های فرهنگی و زبان در این مسیر وجود دارد که نشانگر همین فرهنگ سازی است.

وی با اشاره به اینکه این فرهنگ ها هم جنبه‌ی معنوی داشته و هم جنبه مادی، ادامه داد در سنت‌های مشترکی مانند نوروز و یلدا سراسر فرهنگ ، خوبی و روابط انسانی می‌بینیم!

امیر احمدیان گفت: فضای مجازی می‌تواند زمینه‌ی گفت و گوهای بیشتر را فراهم کند. این فضا به ما کمک کرده که این اشتراکات را بشناسیم و مانند گذشته با تکیه بر این اشتراکات فرهنگ سازی کنیم.

دانشگاه ها، مراکز فرهنگی و مؤسسات علمی و پژوهشی مانند مؤسسه اکو می تواند این خانواده‌ی دینی و فرهنگی را به هم نزدیک نموده و این فرهنگ مشترک را توصیف کند! مشاهیر مشترک را معرفی و ملت ها را به هم نزدیک نماید. امیراحمدیان با معرفی کتاب " آداب، آیین ها و باورهای مردم افغانستان" که توسط وی ترجمه شده است، به آداب و رسوم مردم افغانستان در باب نوروز و یلدا و ارتباط این آیین ها در کشورهای راه ابریشم اشاره نمود.

سخنران دومین برنامه، دکتر احمد تمیم داری استاد دانشگاه علامه طباطبایی بود. وی گفت روزها وشب های مهمی مانند یلدا، تاریخ و زمان خطی را تبدیل به زمان دایره‌ای و قابل بازگشت می کند که این مسأله باعث ماندگاری این ایام می‌شود. اغلب این مناسبت‌ها هم ریشه‌ی مذهبی دارد که پس از تولد، وارد ادبیات و فرهنگ شده و ماندگاری بیشتر یافته است.

واژه‌ی یلدا، واژه‌ی سریانی به معنای زایش است. این رسم، ریشه در فرهنگ میترایی یا مهرپرستی دارد که آیینی کهن بوده و آثار زیادی از آن به جا نمانده است؛ میثره یا میترا، در آیین زردشت تبدیل به یکی از ایزدان به نام «مهریشت» می‌شود. این آیین یلدایی، با مسیحیت نیز پیوند یافته و برخی یلدا را شب میلاد مسیح می‌دانند. شب یلدا، در شعر شاعران فارسی زبان بازتابی فراوان یافته است.

بانو نیلوفر نیکسیر، استاد دانشگاه و شاعر و نویسنده افغان سخنران دیگر برنامه بود. نیکسیر گفت: محفل یلدا، از دیرباز در افغانستان تجلیل می‌شده است! این آیین ریشه در عقاید باستانی و مشترک دارد. امروزه با توجه به ناامنی‌های موجود، پاسداشت از شب یلدا، به صورت محدود در مراکز فرهنگی برگزار می شود. اما در خانه‌ها و بین خانواده تجلیل آن بیشتر است و خانواده ها دور هم جمع شده و با غذاهای گوناگون و برنامه های مختلف این شب را تجلیل می کنند. او از حافظ خوانی در شب یلدا در هرات و دیگر شهرهای افغانستان بعنوان یکی از سنن دیرینه بلندترین شب سال یاد نمود. بانو نیکسیر در خاتمه قطعه شعری را تقدیم مهمانان نمود.

این برنامه افتخار میزبانی سید رضا محمدی شاعر و نویسنده شهیر افغان را نیز داشت. محمدی با بیان و صدایی شیوا و دلنشین به خوانش قطعه شعری در باب یلدا پرداخت.

همچنین خانم آسیه حیدری شاهی از ایران و آقای فردوس اعظم از تاجیکستان نیز اشعار خویش را به مناسبت شب یلدا به مهمانان و مخاطبان این برنامه مجازی تقدیم نمودند.

در میانه برنامه ویدئو کلیپی از ترکیب دو هنر خطاطی استاد محمد مهدی میرزایی خوشنویس افغان و نوازندگی مسعود شعاری زینت بخش محفل یلدای امسال بود.

قابل ذکر است آقای جعفر احسانی استاد یکی از دانشگاههای افغانستان و دانشجوی دوره دکترای زبان و ادب فارسی علاوه بر گردانندگی و اجرای این نشست، به یلدا در اشعار شاعران پارسی زبان و خوانش قطعات شعری پیرامون یلدا پرداخت.

نشست مذکور برنامه ای مشترک از سوی موسسه فرهنگی اکو و دانشگاه علامه طباطبایی با هدف پاسداشت از سنتهای دیرینه یلدا در کشورهای افغانستان، ایران و تاجیکستان برگزار گردید.

 

 

۲۸ آذر ۱۳۹۹
تعداد بازدید : ۲
کد خبر : ۳,۹۹۳

نظرات بینندگان

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.