قوالی؛ پیوند موسیقی، عرفان و فرهنگ در پاکستان

از لحاظ ساختار، قوالی ترکیبی است از: آواز اصلی و گروه همخوانان است و در اجرای آن از سازهای موسیقی سنتی مانند طرنبور، دمبورا، دهل و هارمونیم استفاده می‌شود. 

از ویژگی‌های اصلی موسیقی قوالی می توان به تکرار شعارها و اشعار مذهبی برای ایجاد حالت وجد و هیجان معنوی اشاره نمود. در قوالی بیشتر از شعر فارسی، اردو و گاهی پنجابی که اغلب مضامین آن عشق الهی، عرفان، و اخلاق صوفیانه است، استفاده می شود. اجرای این نوع موسیقی اغلب به صورت زنده و با انرژی بالا و طولانی (گاهی بیش از یک ساعت) می باشد. 

تاریخچه و ریشه قوالی به سده های 12 و 13 میلادی بر می گردد و با ورود صوفیان سلسله چشتی (Chishti Order) به هند و پاکستان فعلی شکل گرفت. 

یکی از اهداف قوالی ایجاد حالت خلسه است. خلسه امکان دارد از تاثیر موسیقی بر شنوندگان و یا در اثر اجرای موسیقی، آواز و یا رقص ایجاد شود. هدف نهایی این دیالوگ بین موسیقیدان‌ها و شنوندگان بردن آنها به حالتی است که قدرت درک آنها را بیشتر نماید. 

قوالی هم مانند برخی دیگر از آثار موسیقی مذهبی شنوندگان را به سطح دیگری از آگاهی می برد؛ مردم عادی را با پیچیدگی‌ها و رموز دست نیافتنی "معرفت" آشنا می‌کند. معمولا طرفداران قوالی از واژه سفر برای تجربه هایشان از این نوع موسیقی، استفاده می کنند. 

در هند و پاکستان کنونی، صوفیان چشتی برای جذب مردم به عرفان و معنویت از موسیقی استفاده می‌کردند. امام علی، رومی، حافظ و دیگر شاعران صوفی ایرانی و شبه قاره الهام‌بخش اشعار قوالی بودند. درخشان‌ترین ستاره در موسیقی قوالی نصرت فاتح علی خان بود.

فاتح علی خان در تمام ترانه‌های عرفانی‌ خود روی دو موضوع مذهب و خدا تمرکز می‌کرد او خدا، پیامبر اسلام و همهٔ پرهیزگاران را می‌ستود و از آنها الهام می‌گرفت. آقای آماد علی قوالی و آقای باچو خان از جمله استادان اولیه و بنیان‌گذاران این هنر در شبه قاره بودند. اقای ناصر حسین قوالی و استاد لطیف حسین قوالی نسل‌های بعدی بودند که قوالی را به شکوفایی رساندند. امروزه ناصر حسین قوالی و رحمان بابا شناخته شده‌ترین چهره‌ها در موسیقی قوالی بشمار می آیند.

قوالی در فستیوال‌ها و سالن‌های کنسرت های بین‌المللی نیز اجرا می‌شود و به عنوان نماد فرهنگ و موسیقی صوفیانه پاکستان شناخته شده است.

بسیاری از موسیقی‌دانان پاپ و کلاسیک پاکستان و هند از قوالی الهام گرفته‌اند. لذا می توان گفت که موسیقی قوالی نه تنها یک سبک موسیقی است، بلکه یک نماد ملی و فرهنگی پاکستان محسوب می‌شود که  نمایانگر تاریخ، عرفان، وحدت و هنر مردم این کشور می باشد. قوالی به عنوان یک آیین عبادی و هنری، فضایی از شور و سرمستی (خلسه) ایجاد می نماید و صلح و عرفان را ترویج می‌دهد که با وجود مخالفت‌های افراط‌گرایان، همچنان نمادی از میراث غنی فرهنگی و معنوی پاکستان است بشمار می‌آید.