رازهای هنر و صنایع دستی استان های مختلف پاکستان

رازهای هنر و صنایع دستی استان های مختلف پاکستان
صنایع دستی پاکستان
کشور پاکستان با تنوع فرهنگی و تاریخ غنی خود، خانه‌ی هنرها و صنایع دستی بی‌نظیر است و هر یک از استان‌های پاکستان با آثار هنری خود داستانی از تاریخ، فرهنگ، هویت و خلاقیت مردم این سرزمین روایت می‌کنند. هنرهای دستی پاکستان نه تنها زیبایی بصری دارند، بلکه پلی هستند میان گذشته و حال، سنت و نوآوری و فرهنگی که سال‌ها در دل مردم این کشور زندگی کرده است.
مهمترین قطب صنایع دستی پاکستان استان پنجاب است که  قلب فرهنگی و تاریخی پاکستان بشمار می آید و بیشترین تنوع و نفوذ جهانی صنایع دستی را دارد. از مهم‌ترین صنایع دستی پنجاب می توان به گلدوزی پنجابی (Phulkari) اشاره نمود که معروف‌ترین هنر پنجاب با نقش‌های گل‌دار، رنگ‌های شاد و دوخت‌های ظریف که معمولاً روی شال، روسری و لباس زنانه استفاده می‌شود، اشاره نمود. سفالگری و کاشی‌کاری روی ظروف سفالی با لعاب آبی و فیروزه ای از دیگر هنر‌های دستی می باشد که ریشه درهنر اسلامی دارد. چوب کاری، منبت کاری، فلزکاری نیز از هنرهای دستی این استان است. 
بعد از پنجاب می توان به استان سند اشاره نمود که به هنر رنگ ونقش معروف است. سند با فرهنگی کهن و تأثیرپذیرفته از تمدن دره سند، صنایع دستی بسیار شاخصی دارد از جمله: آینه‌دوزی و گلدوزی سندی و ترکیب پارچه، آینه و نخ‌های رنگی که در لباس‌های سنتی دیده می‌شود و همچنین 
پارچه‌های چاپ دستی با رنگ‌های نیلی، قرمز و مشکی که نماد هویت سند است، سفالگری سنتی
ظروف با نقوش محلی و رنگ‌های طبیعی و زیورآلات نقره‌ای دست‌ساز.
استان خیبر پختونخوا که تحت تاثیر فرهنگ پشتون‌ها قرار دارد و از صنایع دستی آن می‌توان به فرش و قالیچه های دستباف با طرح های هندسی و رنگ های تیره و نیز چوب تراشی روی ستون‌ها، درها و وسایل تزئینی و کلاه پختون که کلاه پشمی معروف منطقه است و چرم دوزی اشاره کرد. 
استان بلوچستان دارای صنایع دستی خاص، اصیل و کمتر صنعتی‌شده است و از مهمترین آنها می توان به گلدوزی بلوچ که بسیار ظریف، پرجزئیات و زمان‌بر است و روی لباس زنان بلوچ انجام می‌شود، و قالی و گلیم بلوچ با رنگ‌های طبیعی و طرح‌های ذهنی، سوزن دوزی سنتی و زیور آلات نقره ای دست ساز اشاره کرد.
منطقه گلگت- بلتستان، منطقه ای کوهستای با صنایع دستی برگرفته از طبیعت و زندگی عشایری است و مهمترین صنایع و هنر دستی آنها بافت پشم از پشم گوسفند و بز کوهی و بافت قالیچه‌های محلی است. 
منطقه کشمیر آزاد پاکستان که بسیار به ظرافت و لطافت صنایع دستی مشهور است، و از مهمترین صنایع دستی این منطقه می توان به شال های پشمی و کشمیری و نیز قالی‌های کشمیر و کنده کاری روی چوب گردو و کاغذ سازی سنتی (papier-mache) اشاره کرد. 
قلمرو اسلام آباد که بیشتر مرکز نمایش وفروش صنایع دستی سایر استان‌ها است و خود صنایع دستی بومی محدودی دارد. 
در مورد قدمت هنر قالی بافی در پاکستان می توان گفت که این هنر به دوره مغول ها باز می‌گردد و این هنر تحت تاثیر قالی های ایرانی، ترکی و آسیای مرکزی می باشد. نقوش قالی‌ها معمولا شامل طرح های هندسی و گل و بوته و نمادهای قبیله ای هستند. 
سوزن‌دوزی و گلدوزی سنتی ریشه در زندگی عشایری و روستایی دارد و هر منطقه سبک خاص خود را دارد. 
هنر آینه‌دوزی ریشه در فرهنگ سند و راجستان هند دارد و احتمالاً برای دفع چشم‌زخم و نیروهای منفی به‌کار می‌رفته است و از دوره پیش از اسلام  تا امروز ادامه یافته است. 
هنر سفالگری و سرامیک بازمی‌گردد به تمدن دره سند و کاشی‌کاری و کاشی‌های لعاب‌دار تحت تأثیر مستقیم معماری اسلامی، ایرانی و تیموری بوده است. حکاکی و منبت‌کاری روی چوب ریشه در معماری اسلامی و سنت‌های روستایی دارد. فلزکاری سابقه‌ای چند هزارساله، از دوران باستان تا دوره اسلامی دارد. جواهرسازی و زیورآلات سنتی پیوند عمیق با فرهنگ قبیله‌ای و آیین‌های ازدواج دارد.
در پاکستان هنر دیگری به نام هنر کامیون (Truck Art) وجود دارد که هنری نسبتاً معاصر است. هنر کامیون در پاکستان یکی از زنده‌ترین و رنگارنگ‌ترین جلوه‌های فرهنگ عامه است و هم هنر بصری است و هم بیان فرهنگی و اجتماعی. این هنر به تزئینات دستی و بسیار رنگارنگ کامیون‌ها و وسایل نقلیه سنگین گفته می‌شود که شامل نقاشی‌های دستی با رنگ های زنده و خطاطی زیبا با اشعار عاشقانه و مذهبی و یا آینه کاری و فلزکاری است.  این هنر ابتدا در پنجاب و خیبرپختونخوا رواج پیدا کرد و بعد به سراسر پاکستان گسترش یافت. تأثیر آن از سنت‌های رنگ‌آمیزی قبیله‌ای، نقاشی‌های مذهبی و هنر تزئینی ایرانی و هند دیده می‌شود.
هنر کامیون نه تنها جاذبه بصری و فرهنگی است، بلکه یک صنعت کوچک نیز ایجاد کرده است. 
 

 

 

 

۲۳
برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.