این بازی که شواهد باستانشناسی نشان میدهد پیشینه آن به دوران سکاها (سدههای هشتم تا سوم پیش از میلاد) بازمیگردد، در سال ۲۰۱۷ با عنوان رسمی «Traditional game of asyk atu» به نام قزاقستان در فهرست میراث ناملموس یونسکو به ثبت رسید. گونههای مشابه این بازی در قرقیزستان («چوکو»)، ترکیه («آشیک»)، ازبکستان و ترکمنستان («آلچی») نیز رواج دارد که ظرفیت تبدیل این بازی به پروندهای چندملیتی و فرامرزی در آینده را ایجاد میکند. اَسیق آتو نه فقط یک سرگرمی، بلکه «مدرسه زندگی» برای کودکان کوچنشین بود؛ از طریق این بازی، مهارتهای حرکتی، ریاضیات ابتدایی و ارزشهایی چون صداقت و صبر به نسل جوان منتقل میشد.
قوانین و انواع بازی اَسیق آتو متنوع است. هر اَسیق چهار وجه دارد که در مناطق گوناگون نامها و ارزشهای متفاوتی دارند (به عنوان نمونه نامهای رایج «آلچی»، «بُک» و «تاق» در قزاقستان). رایجترین گونه بازی، «خان اَسیق» (Khan Asyk) یا «شاه اَسیق» است: تعداد زیادی اَسیق در یک خط یا دایره چیده میشود و بازیکن دیگر با پرتاب یک «اَسیق شلیککننده» سعی میکند آنها را از خط خارج کند. گونه دیگر، «اَسیق آلماسی» است که در آن بازیکنان سعی میکنند با پرتاب، اَسیقهای داخل یک دایره را بیرون بزنند. هر گونه از بازی، مهارت خاصی را میطلبد. در گذشته، اَسیقها اغلب با رنگهای طبیعی رنگآمیزی میشدند تا جذابتر شوند. این بازی نه تنها در میان کودکان، بلکه در میان بزرگسالان قزاقستانی نیز محبوبیت دارد و مسابقات رسمی آن برگزار میشود.
پیشینه فرهنگی اَسیق آتو بسیار غنی است. باستانشناسان هزاران استخوان اَسیق را در محوطههای باستانی آسیای مرکزی یافتهاند که نشان از رواج این بازی در دوران عصر برنز و آهن دارد. در افسانههای قزاقی، اَسیق آتو گاهی وسیلهای برای «داوری» یا «تقسیم غنایم» توصیف میشود. در حماسههای قزاقی، پیروزی در این بازی نشانه بلوغ و آمادگی برای نبردهای بزرگ تلقی میشد. در دوران شوروی، این بازی «بازمانده فئودالی» نام گرفت و سرکوب شد، اما هرگز به طور کامل از میان نرفت و در روستاها مخفیانه حفظ شد. پس از استقلال قزاقستان در سال ۱۹۹۱، اَسیق آتو احیا شد و امروزه فدراسیون ملی اَسیق آتو قزاقستان (Kazakh Asyk Atu Federation) سالانه مسابقات ملی برگزار میکند. این بازی در فهرست رویدادهای «بازیهای عشایری جهان» نیز گنجانده شده است.
اَسیق آتو نماد «دیپلماسی فرهنگی مبتنی بر بازیهای مشترک» در منطقه اکو است. این بازی نشان میدهد که «کودکان منطقه اکو در طول هزاران سال، بازی یکسانی انجام دادهاند».
اَسیق آتو به ما میآموزد که «فرهنگ در سادهترین و روزمرهترین لایههای زندگی جریان دارد» و سرمایهگذاری بر روی بازیهای سنتی، بستری شیرین و دوستانه برای تقویت روابط فرهنگی میان نسل جوان کشورهای عضو است.