پیام دکتر سعد خان، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو به مناسبت 28 اردیبهشت، روز بزرگداشت خیام

پیام دکتر سعد خان، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو به مناسبت 28 اردیبهشت، روز بزرگداشت خیام
 از جمله رفتگان این راه دراز
بازآمده کیست تا به ما گوید راز؟!
زینهار در این دوراهه آز و نیاز
تا هیچ نمانی که نمی‌آیی باز.
خیام نیشابوری، ریاضی‌دان، فیلسوف، منجم و ادیب نامدار از نوابغ زمان خویش و  دوران حکومت سلجوقیان بود که شهرت عالم‌گیر دارد. او را در کشورهای اکو و سائر ممالک جهان بیشتر به عنوان شاعر رباعی‎سرا می‌شناسند، ولی فعالیت اصلی خیام بیشتر در ریاضیات و نجوم بوده است. با تلاش و همت او و هم‌فکران و شاگردانش تقویم جلالی که از دقیق‎ترین تقویم‎های گاهشماری جهان است و امروز نیز در ایران کاربرد دارد، تدوین شد و این تقویم آن قدر دقیق و منظّم است که گویند با کمترین اختلاف محاسباتی در 10 هزار سال یک ثانیه دچار اختلاف می‌شود. 
خیام بیش از ده رساله نگاشته و کتاب نوروزنامه را نیز متعلّق به قلم او می‌دانند که دربارة پیدایش جشن نوروز بحث می‌کند. خیام از شاگردان ابن‎سینا بود و آن قدر به آثار و اندیشه‌های او احترام و علاقه داشت که گویند در واپسین روزهای زندگی کتاب شفای بوعلی را روی دست داشت. ساخت رصدخانة اصفهان نیز از خدمات دیگر این فیلسوف و منجّم معروف است. امّا آنچه موجب شهرت و نام او شده، رباعیات اوست که به اکثر زبان‎های عالم ترجمه و نشر شده است. نخستین بار ادوارد فیتزجِرالد، شاعر انگلیسی در سال 1859 چند رباعی خیام را به زبان انگلیسی ترجمه نمود و پس از آن بود که توجّه جهانیان به خیام بیشتر شد. در سال‌های بعد مترجمان زیادی سروده‌های او را با زبان‎های مختلف ترجمه نمودند و علاقه‌مندان ادب با اندیشه‌های فلسفی این حکیم بزرگ آشنا شدند. منطقه اکو شعرای رباعی‎سرا زیاد دارد، ولی به راستی سبب چیست که رباعی با نام خیام پیوند عمیق خورده است؟ به نظر اینجانب، خیام در نهایت استادی با زبانی ساده و دلنشین چهارپاره‌های فصیح را سرود که با مطالعة آنها در خواننده احساس همزادپنداری به وجود می‌آید و خود را با گویندة آن همنوا می‌داند. زیرا خیام با اینکه از معمّای مرگ و زندگی سخن می‌گوید و دست به کشف راز هستی می‌زند، در ضمن، به شکرگزاری از نعمت‎های زندگی و اغتنام وقت تأکید دارد. این اندیشه در آثار و افکار ادبای دیگر منطقه نیز با اشکال مختلف بیان شده است، ولی خیام آن را به بهترین نحو و ذهن جستجوگر و خلّاق خویش عمق بخشید و موفق شد اندیشه‌های فلسفی خویش را در چهار مصراع در قالب نظم شیوا بریزد. پیوند این چهار مصراع با یکدیگر آنچنان قوی و محکم است که سرودن آن از عهدة هر سخنوری برنمی‌آید. این است که اندیشة خیامی به نام او ثبت شد. 
 28 اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم فرزانه نیشابور است و من این روز را بر همة ادب‎دوستان صمیمانه تبریک و شادباش عرض می‌کنم.
 
۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳
تعداد بازدید : ۵۹
کد خبر : ۱۰,۱۰۱

نظرات بینندگان

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.