در قلب بیابان قرهقوم ترکمنستان، یکی از عجیبترین پدیدههای طبیعی-انسانی جهان خودنمایی میکند: گودالی عظیم و مشتعل به قطر حدود ۷۰ متر و عمق ۲۰ متر که شبانهروز و بیش از نیمقرن است میسوزد. این پدیده که به «دروازه جهنم» (Darvaza Gas Crater) یا «دهانه داروازا» معروف است، داستانی حیرتانگیز دارد.
داستان تولد یک اسطوره
سال ۱۹۷۱ بود. اتحاد جماهیر شوروی در این منطقه به دنبال ذخایر گاز طبیعی حفاری میکرد. ناگهان سکو و تجهیزات حفاری بر روی حفرهای وسیع فروریخت و دهانهای عظیم ایجاد شد. زمینشناسان برای جلوگیری از انتشار گازهای سمی (عمدتاً متان) تصمیم گرفتند آن را آتش بزنند، با این تصور که گاز پس از چند هفته تمام شده و آتش خاموش خواهد شد. اما اشتباه کردند. آتش تا به امروز—بیش از ۵۰ سال بعد—همچنان شعلهور است.
ویژگیهای منحصربهفرد
· اندیشهافروز: دمای درون گودال به حدی است که میتوان از فاصله دور آن را دید. شبها، نور آن از دهها کیلومتری در بیابان تاریک میدرخشد.
· صدا و گرمای مهیب: نزدیک شدن به لبه دهانه با صدایی شبیه غرش کوره و گرمایی طاقتسوز همراه است.
· تغییر شکل دائمی: دیوارههای دهانه به دلیل حرارت مداوم در حال ریزش و گسترش هستند و شکل آن پیوسته تغییر میکند.
· منظره فرازمینی: بسیاری از گردشگران این صحنه را شبیه به سطح سیاره ای دیگر یا دروازهای به جهان زیرین توصیف میکنند.
دروازه جهنم امروز: از نماد تا چالش
· جاذبه گردشگری ماجراجویانه: این مکان امروزه اصلیترین جاذبه گردشگری ترکمنستان است. کمپینگ در کنار این آتش عظیم، تجربهای منحصربهفرد برای گردشگران به شمار میآید.
· تلاش برای خاموشی: در سال ۲۰۲۲، رئیسجمهور قربانقلی بردیمحمدوف دستور خاموش کردن این آتش را برای حفظ منابع و محیطزیست صادر کرد. با این حال، خاموش کردن چنین آتشی با حجم عظیم گاز، فناوری و هزینه بسیار زیادی نیاز دارد و تاکنون محقق نشده است.