در سال ۱۹۶۹ میلادی، باستانشناسان در منطقه «ایسیک» در نزدیکی آلماتی، موفق به کشف یکی از خیرهکنندهترین یافتههای باستانشناسی قرن شدند. در اعماق یک تپه باستانی (کورگان)، بقایای جنگجوی جوانی متعلق به سده چهارم یا پنجم پیش از میلاد پیدا شد که از سر تا پا در پوششی از طلا قرار داشت. این جنگجو که عضوی از اتحادیه قبایل سَکا بود، به دلیل تجمل بینظیر تدفینش، به «مرد طلایی» شهرت یافت و بهسرعت به نماد پیوند قزاقستان معاصر با تمدنهای درخشان عصر آهن تبدیل شد.
لباس مرد طلایی شاهکاری از هنر زرگری باستان است که از بیش از ۴۰۰۰ قطعه طلای ظریف تشکیل شده است. کلاه بلند و مخروطی او که حدود ۷۰ سانتیمتر ارتفاع دارد، با نقشهایی از اسبهای بالدار، درختان حیات و کوههای اسطورهای تزیین شده است که نشاندهنده جهانبینی عمیق اقوام کوچنشین و تسلط آنها بر عناصر طبیعت است. استفاده از سبک حیوانی در طراحی این قطعات، که در آن تصاویر پلنگ، بز کوهی و عقاب با دقت و ظرافت خیرهکنندهای ترسیم شده، گواهی بر مهارت فنی و ذوق هنری بالای مردمان آن دوران در قلب آسیای مرکزی است.
کشف مرد طلایی تنها یک یافته مادی نبود، بلکه معادلات تاریخی درباره اقوام سَکا را دگرگون کرد. وجود چنین پوشش مجلل و پیدا شدن ظرفی نقرهای با کتیبهای ناشناخته در کنار جسد، ثابت کرد که این اقوام دارای ساختار اجتماعی پیچیده، سیستم سیاسی قدرتمند و از همه مهمتر، خط و کتابت مخصوص به خود بودهاند. این یافتهها نشان داد که منطقه قزاقستان از هزارههای پیشین، گهوارهای برای توسعه تکنولوژی ذوب فلزات و تعاملات فرهنگی در مسیر جاده ابریشم بوده است.
امروزه نسخه اصلی این شاهکار جهانی در «تالار طلا» در موزه ملی جمهوری قزاقستان در شهر آستانه نگهداری میشود. پس از استقلال، مرد طلایی بهعنوان ستون اصلی هویت ملی برگزیده شد و تندیس او بر فراز یک پلنگ برفی بالدار، بر بلندای «بنای یادبود استقلال» در شهر آلماتی جای گرفت. این تصویر که ترکیبی از سلحشوری باستانی و آرمانگرایی مدرن است، نماد حاکمیت ملی و آزادی ملت قزاق محسوب شده و نقشهای آن در طراحیهای رسمی، اسکناسها و نشانهای ملی بهوفور به کار گرفته شده است.
مرد طلایی امروزه بهعنوان «سفیر فرهنگی» قزاقستان در جهان شناخته میشود. پروژههای نمایشگاهی بزرگی با محوریت این اثر در موزههای معتبر دنیا برگزار شده تا پیام صلح و پیشینه غنی تمدنی این کشور را به گوش جهانیان برساند. برای مردم قزاقستان، این نماد فراتر از یک گنجینه موزهای، گواهی بر ریشههای عمیق آنها در خاک تاریخ و الهامبخش نسلهای آینده برای ساختن کشوری قدرتمند و متکی بر اصالتهای فرهنگی است. این اثر تاریخی بهعنوان میراثی ارزشمند، یادآور این حقیقت است که هنر و تمدن، مرزهای زمانی را درنوردیده و به بخشی از حافظه جمعی بشریت تبدیل شده است.