قونیه، یکی از مهمترین مراکز میراث عرفانی و فرهنگ معنوی ترکیه، همچنان گنجینههای ارزشمند نسخههای خطی مرتبط با مولانا جلالالدین رومی را حفظ میکند. موزه مولانا که در قلب این شهر قرار دارد، میزبان یکی از نادرترین مجموعههای نسخههای خطی تاریخی در ترکیه است؛ مجموعهای که برخی از قدیمیترین نسخههای دستنویس آثار اصلی مولانا را در خود جای داده است.
در میان آثار نگهداریشده در این موزه، نسخههای کهن مثنوی، دیوان شمس، فیه ما فیه، مجالس سبعه و مکتوبات قرار دارند. این آثار که از سوی یونسکو بهعنوان کهنترین نسخههای خطی مرتبط با میراث ادبی مولانا شناخته شدهاند، در فهرست حافظه جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
بهمنظور حفاظت بلندمدت از این نسخههای خطی، موزه از روشهای تخصصی حفاظت مطابق با استانداردهای بینالمللی استفاده میکند. دما و میزان رطوبت بهطور مداوم کنترل میشود و سامانههای تنظیم شرایط محیطی، ثبات فضای نگهداری و نمایش آثار را تضمین میکنند.
همچنین روشهای ویژهای برای جلوگیری از آسیبهای میکروبی و فرسایش کاغذ، مرکب و جلد آثار بهکار گرفته میشود. در چارچوب اقدامات حفاظتی اخیر، برای هر نسخه جعبههای محافظ بدون اسید نیز تهیه شده است.
موزه همچنین تدابیر پیشرفتهای برای مقابله با خطر آتشسوزی اتخاذ کرده است. بهجای سامانههای مبتنی بر آب، در بخش نگهداری نسخههای خطی از سامانههای اطفای حریق گازی استفاده میشود تا از آسیب احتمالی به آثار تاریخی جلوگیری شود.
مسئولان موزه تأکید میکنند که این نسخهها تنها آثار ادبی نیستند، بلکه بخشی مهم از حافظه مشترک بشریت بهشمار میروند. برخی از این نسخهها قدمتی نزدیک به هشت قرن دارند و منابعی ارزشمند برای مطالعه هنر جلدسازی، تذهیب دوره سلجوقی و مکتب نسخهآرایی قونیه محسوب میشوند.
ثبت این آثار در فهرست حافظه جهانی یونسکو، نشاندهنده جایگاه بینالمللی میراث فکری و فرهنگی مولانا و همچنین تلاشهای مستمر برای حفاظت از میراث نسخههای خطی برای نسلهای آینده است.