مؤسسه فرهنگی اکو در تاریخ ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵، میزبان نشست مشورتی با موضوع «گردآوری، ویرایش و انتشار نسخههای خطی میر سید علی همدانی» بود. این نشست تخصصی با حضور جمعی از دانشمندان و پژوهشگران برجسته کشورهای عضو اکو برگزار گردید تا راهکارهای احیا و ترویج میراث مکتوب این عارف و متفکر بزرگ بررسی شود.
سفیر محمد حسن، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو، در افتتاحیه، گردهمایی مذکور را فراتر از یک پروژه انتشاراتی، آغاز یک سفر فکری و فرهنگی مهم برای بازیابی میراث مشترک تمدنی دانست. وی با تأکید بر ابعاد شخصیتی میر سید علی همدانی بهعنوان عارف، فیلسوف و مصلح اجتماعی، تصریح کرد که پیام ماندگار او در پیوند میان معنویت، عدالت و خدمت به بشریت، امروز برای تقویت وحدت و گفتگو در منطقه ضرورت دارد.
در این نشست، دکتر نظامالدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در تهران، ضمن توصیف میر سید علی همدانی به عنوان حلقه پیوند دلها و تمدنها، اندیشه او را منشوری برای هدایت و رستگاری دانست که میتواند راهگشای چالشهای دنیای معاصر باشد. وی با تأکید بر اینکه میراث همدانی سرمایهای معنوی برای همگرایی ملتهای منطقه است، تصریح کرد که بازشناسی ابعاد شخصیت این عارف بزرگ ضرورتی برای تحکیم پیوندهای فرهنگی است؛ از اینرو ایشان در ادامه، مجموعهای از پیشنهادهای کاربردی را جهت تحقق این هدف مهم و ترویج هرچه بیشتر اندیشههای همدانی ارائه نمود.
در ادامه، دکتر اکبر ایرانی، مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، با اشاره به شناسایی ۱۰۵ اثر از همدانی در ایران، ترکیه و شبهقاره، بر ضرورت بررسی یکپارچه این آثار تأکید کرد. وی مواردی نظیر عدم نامگذاری آثار توسط مؤلف، پیچیدگی در انتسابهای نادرست (مانند خلط آثار با خواجه محمد پارسا)، نبود نسخههای کهن پیش از سده دهم و تداخل نامها با دیگر نویسندگان را از چالشهای اصلی پیش روی محققان دانست. دکتر ایرانی در پایان، بر لزوم همکاریهای منطقهای و ایفای نقش مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب در جهت تدوین مجموعهای جامع و مستند از آثار میر سید علی همدانی تأکید ورزید.
سپس دکتر محمد سوری، عضو هیئت علمی و رئیس پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، در سخنرانی خود با عنوان «ضرورت نسخهشناسی و تصحیح انتقادی آثار میر سید علی همدانی»، با نقد وضعیت فعلی تصحیح آثار، بر ضرورت گردآوری همه نسخههای خطی و انجام تصحیح انتقادی علمی برای رفع ابهامات فهرست تألیفات وی تأکید ورزید.
دکتر سید رضا باقریان موحد، محقق آثار میر سید علی همدانی نیز با تأکید بر سنت تلفیق ذوق و علم در میراث همدانی، نثر آهنگین و بهرهگیری خلاقانه او از اضافه تشبیهی را بستری برای انتقال مفاهیم عمیق عرفانی به نسل جوان دانست و بر لزوم ترویج متون کهن تأکید کرد.
در بخش دیگری از نشست، دکتر عارف نوشاهی، نسخهشناس و محقق پاکستانی، در سخنرانی ویدئویی خود ضمن اشاره نقش مؤثر همدانی در گسترش معارف عرفانی در شبهقاره، بهویژه در کشمیر، تصریح کرد که محققان پاکستانی با تلاشهای پیگیرانه در نسخهشناسی و تصحیح آثار او پیشگام بودهاند. وی همچنین با معرفی مقاله خود پیرامون پژوهشهای درخشان دکتر محمد ریاض، شخصیت میر سید علی همدانی را فراتر از یک مفاخر تاریخی، عاملی کلیدی برای همگرایی و تقویت پیوندهای فرهنگی میان کشورهای منطقه دانست.
همچنین دکتر عبدالولی شریفزاده، مورخ و پژوهشگر تاجیکستانی، در سخنرانی ویدئویی خود با تبیین جایگاه ممتاز میر سید علی همدانی در میان مردم تاجیکستان، نقش تاریخی و ادبی او را در تحولات منطقه ستود و بخشی از منظومهای را که پیرامون زندگی و آموزههای این عارف بزرگ سروده است، قرائت نمود.
مؤسسه فرهنگی اکو در پایان این نشست که به دبیری آقای شاهمنصور شاهمیرزا، کارشناس اکو از تاجیکستان انجام شد، ضمن ابراز امیدواری برای ایجاد شبکه دائمی پژوهشگران حوزه همدانیپژوهی، بر لزوم تداوم همکاریهای منطقهای برای گردآوری، تصحیح و نشر کلیات آثار میر سید علی همدانی بر اساس کهنترین و صحیحترین نسخههای خطی تأکید کرد.