بزرگداشت صادقین و افتتاح نمایشگاه آثار این هنرمند در مؤسسه فرهنگی اکو

تهران – ۶ مهر ۱۴۰۵ برابر با ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶

این برنامه با عنوان «نگاهی به زندگی، هنر و میراث ماندگار صادقین» با همکاری بنیاد صادقین (Sadequain Foundation) و شورای ملی هنرهای پاکستان (Pakistan National Council of Arts – PNCA) و با هدف معرفی ابعاد مختلف زندگی و فعالیت هنری این هنرمند و بررسی جایگاه او در هنر معاصر پاکستان و منطقه برگزار شد. این رویداد همچنین فرصتی برای گفت‌وگو درباره پیوندهای فرهنگی و هنری ایران و پاکستان و جایگاه مشترک خط، ادبیات و هنر در فرهنگ منطقه فراهم آورد.

این آیین با حضور جناب آقای دکتر محمد حسن، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو، جناب آقای عمران احمد صدیقی، سفیر جمهوری اسلامی پاکستان در جمهوری اسلامی ایران، دکتر سلمان احمد، بنیان‌گذار و رئیس بنیاد صادقین، دکتر محمدرضا مریدی، دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر ایران، و جمعی از دیپلمات‌ها، استادان دانشگاه، پژوهشگران و علاقه‌مندان به هنر برگزار شد. همچنین پیام‌های ویدیویی و سخنرانی‌های تخصصی دیگری در معرفی جایگاه هنری صادقین ارائه شد.

سخنان دبیر نشست؛ تأکید بر ظرفیت هنر برای گفت‌وگوی فرهنگی

برنامه با خوش‌آمدگویی و سخنان دکتر الهه سادات موسوی‌نژاد، دبیر نشست و کارشناس فرهنگی مؤسسه فرهنگی اکو، آغاز شد.

وی با اشاره به جایگاه صادقین در تاریخ هنر معاصر پاکستان، بر ظرفیت چنین برنامه‌هایی برای ایجاد گفت‌وگو میان هنرمندان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به هنر در کشورهای منطقه تأکید کرد و برگزاری بزرگداشت و نمایشگاه آثار این هنرمند در مؤسسه فرهنگی اکو را فرصتی برای بازخوانی پیوندهای فرهنگی و هنری میان کشورهای منطقه دانست.

رئیس مؤسسه فرهنگی اکو: صادقین؛ هنرمندی فراتر از مرزهای جغرافیایی

در ادامه، جناب آقای دکتر محمد حسن، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو، ضمن خوش‌آمدگویی به میهمانان و حاضران، به جایگاه صادقین در هنر معاصر پاکستان پرداخت.

رئیس مؤسسه فرهنگی اکو با اشاره به گستره فعالیت‌های صادقین در نقاشی، خوشنویسی و شعر، او را هنرمندی چندوجهی دانست که آثارش از مرزهای جغرافیایی پاکستان فراتر رفته و در بخش مهمی از میراث هنری منطقه جای گرفته است.

وی در تشریح انگیزه برگزاری این برنامه در تهران اظهار داشت که هدف از برگزاری چنین رویدادهایی صرفاً معرفی یک چهره برجسته هنری نیست، بلکه آثار صادقین می‌تواند دریچه‌ای برای شناخت حوزه فرهنگی مشترکی باشد که ایران، پاکستان، ترکیه و کشورهای آسیای مرکزی را از طریق شعر، خط، ادبیات و سنت‌های هنری به یکدیگر پیوند می‌دهد.

دکتر محمد حسن همچنین در سخنان خود به ویژگی‌های بصری آثار صادقین اشاره کرد و گفت که در آثار او خط ماهیتی پویا و پرتحرک پیدا می‌کند و پیکره‌های انسانی نیز با کشیدگی و اغراق، بیش از آنکه صرفاً بازنمایی آناتومیک باشند، بیانگر مفاهیمی همچون وضعیت انسان، رنج، مبارزه، تنهایی، ایمان و کرامت انسانی‌اند.

وی در ادامه، با اشاره به برخی جریان‌های هنر معاصر ایران و هنرمندان فعال در حوزه نقاشی‌خط، از جمله رضا مافی، فرامرز پیلارام و حسین زنده‌رودی، به تفاوت‌ها و شباهت‌های رویکردهای هنری ایران و پاکستان پرداخت و بر ظرفیت مطالعه تطبیقی آثار صادقین با جریان‌های هنر مدرن ایران تأکید کرد.

سفیر پاکستان: صادقین، بخشی از هویت فرهنگی پاکستان

در ادامه مراسم، عمران احمد صدیقی، سفیر جمهوری اسلامی پاکستان در جمهوری اسلامی ایران، ضمن قدردانی از مؤسسه فرهنگی اکو برای برگزاری این برنامه، درباره جایگاه صادقین در تاریخ فرهنگی و هنری پاکستان سخن گفت.

وی صادقین را نه تنها هنرمندی برجسته، بلکه یکی از چهره‌های مهم هویت فرهنگی پاکستان دانست و بر گستره تأثیر آثار او فراتر از مرزهای ملی تأکید کرد.

سفیر پاکستان همچنین بر اهمیت برگزاری رویدادهایی از این دست در تقویت شناخت متقابل فرهنگی میان ایران و پاکستان تأکید کرد و برگزاری نمایشگاه آثار صادقین در تهران را زمینه‌ای برای آشنایی بیشتر مخاطبان ایرانی با میراث هنری این هنرمند دانست.

روایت بنیاد صادقین از زندگی و میراث هنری این هنرمند

بخش دیگری از برنامه به پخش پیام ویدیویی دکتر سلمان احمد، بنیان‌گذار و رئیس بنیاد صادقین، اختصاص داشت.

دکتر سلمان احمد در سخنان خود به ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه و کارنامه هنری صادقین پرداخت و او را هنرمندی چندوجهی توصیف کرد که در حوزه‌های نقاشی، خوشنویسی و شعر فعالیت داشت.

وی با اشاره به نگاه صادقین به هنر و زندگی، بر روحیه ساده‌زیستانه و فاصله گرفتن او از مادیات تأکید کرد و نمونه‌هایی از دیدگاه‌های شخصی این هنرمند درباره هنر و ارزش‌های انسانی را بازگو کرد.

بخشی از سخنان وی نیز به حجم و گستره آثار صادقین اختصاص داشت. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی بنیاد صادقین، این هنرمند بیش از ۱۵ هزار اثر شامل نقاشی، طراحی، خوشنویسی و دیوارنگاره خلق کرده و بیش از ۴۵ دیوارنگاره از او در طول دوران فعالیت هنری‌اش در پاکستان، هند، خاورمیانه، اروپا و دیگر مناطق اجرا شده است.

بنیاد صادقین همچنین دیوارنگاره‌های این هنرمند را از مهم‌ترین بخش‌های میراث هنری او معرفی کرده و به حضور آثار وی در اماکن و نهادهای فرهنگی و دانشگاهی مختلف، از جمله موزه لاهور، دانشگاه پنجاب، سد منگلا، فریر هال کراچی و دانشگاه علیگر هند اشاره کرده است.

دکتر سلمان احمد در بخش دیگری از سخنان خود به دیدگاه صادقین درباره هنر و رابطه آن با زندگی انسان پرداخت و با نقل دیدگاه این هنرمند، تأکید کرد که صادقین بیش از آنکه در پی بازنمایی موضوعات تزئینی باشد، دغدغه انسان، تلاش او برای بقا و واقعیت‌های زندگی اجتماعی را دنبال می‌کرد.

نشست تخصصی؛ صادقین و همگرایی مسیرهای هنر مدرن ایران و پاکستان

در ادامه برنامه، دکتر محمدرضا مریدی، دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر ایران، سخنرانی تخصصی خود را با موضوع «خوشنویسی نقاشانه صادقین: همگرایی مسیرهای هنر مدرن در پاکستان و ایران در دهه ۱۹۷۰» ارائه کرد.

دکتر مریدی در سخنان خود به مسئله رابطه سنت و مدرنیته در هنر ایران و پاکستان پرداخت و اظهار داشت که هنرمندان دو کشور در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ با مسئله‌ای مشترک مواجه بودند: چگونگی بازخوانی میراث بومی و سنت‌های هنری در چارچوب زبان هنر مدرن.

وی در ادامه، شیوه استفاده صادقین از حروف و عناصر خوشنویسی را مورد بررسی قرار داد و توضیح داد که در آثار این هنرمند، حروف از کارکرد صرفاً نوشتاری فاصله گرفته و به عناصر مستقل تصویری تبدیل می‌شوند؛ عناصری که دارای حرکت، وزن، جهت و ساختار بصری هستند.

به گفته دکتر مریدی، بررسی هنر مدرن در منطقه نیازمند توجه به ارتباطات و تبادلات میان مراکز مختلف هنری در منطقه، از جمله تهران، کراچی، لاهور، بغداد و بیروت است و صادقین را می‌توان در چنین شبکه‌ای از تعاملات هنری مورد مطالعه قرار داد.

افتتاح نمایشگاه آثار صادقین

در پایان مراسم، با حضور سخنرانان و میهمانان ویژه، نمایشگاه آثار صادقین در گالری مؤسسه فرهنگی اکو افتتاح شد.

حاضران در این نمایشگاه از مجموعه‌ای از آثار صادقین در حوزه‌های نقاشی، نقاشی‌خط و خوشنویسی بازدید کردند و از نزدیک با بخشی از میراث هنری این هنرمند و ویژگی‌های بصری آثار او آشنا شدند.

این نمایشگاه در کنار نشست تخصصی، فرصتی برای معرفی بخشی از میراث هنری صادقین به مخاطبان ایرانی و تأکید بر ظرفیت هنر و میراث فرهنگی مشترک برای تقویت تعاملات فرهنگی میان ایران، پاکستان و دیگر کشورهای منطقه فراهم کرد.

برگزاری این برنامه در مؤسسه فرهنگی اکو، با همکاری بنیاد صادقین (Sadequain Foundation) و شورای ملی هنرهای پاکستان (PNCA) و در چارچوب مأموریت این نهاد برای تقویت همکاری‌های فرهنگی و هنری میان کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی، زمینه‌ای برای معرفی چهره‌های برجسته هنری منطقه و ایجاد فرصت برای گفت‌وگوی بیشتر میان هنرمندان، پژوهشگران و نهادهای فرهنگی کشورهای منطقه فراهم آورد.