نمایشگاه منتخب آثار خوشنویسی امیر جلیلوند با عنوان «ز آفاق دور / From the Far Horizons» امروز، پنجشنبه ۱۶ مهرماه ۱۴۰۵، در مؤسسه فرهنگی اکو افتتاح شد؛ نمایشگاهی که با نگاهی متفاوت به خوشنویسی، این هنر را در پیوند با تصویر، شعر، موسیقی و تجربه‌های هنری دیگر به مخاطب ارائه می‌کند.
جلیلوند درباره این نمایشگاه گفت که «ز آفاق دور» مجموعه‌ای ترکیبی با محوریت خوشنویسی است که در آن تلاش کرده نگاه متفاوتی به این هنر ارائه دهد. به گفته او، برگزاری نمایشگاه در مؤسسه فرهنگی اکو نیز برایش اهمیت ویژه‌ای دارد و همین موضوع موجب شده است تا برای ارائه این مجموعه، رویکردی متفاوت و متناسب با فضای مؤسسه در نظر بگیرد.
او با اشاره به تجربه متفاوت خود در برگزاری این نمایشگاه اظهار کرد: «هیچ‌وقت نمایشگاهی با این جنس و مدل نداشته‌ام. این نمایشگاه برای من کاملاً متفاوت است؛ چون نام اکو برایم ارزشمند است و احساس مسئولیت می‌کنم. سعی کردم تا جایی که ممکن است آن را به بهترین شکل و به شیوه‌ای متفاوت برگزار کنم».
خوشنویسی در گفت‌وگو با تصویر و فضای شهری
جلیلوند که تحصیلات خود را در حوزه عکاسی و سینما دنبال کرده و در زمینه‌های عکاسی، شعر و خوشنویسی نیز فعالیت داشته است، این نمایشگاه را بخشی از هویت هنری و به‌ویژه «هویت خوشنویسی» خود می‌داند. او اگرچه از سوی دوستان و مخاطبانش به عنوان خوشنویس شناخته می‌شود، اما کمتر این عنوان را برای معرفی خود به کار می‌برد.
به گفته این هنرمند، «ز آفاق دور» بخشی از هویت خوشنویسی اوست که ممکن است به دلیل محدودیت‌های زمانی، در آینده امکان تکرار آن وجود نداشته باشد. از همین رو، او این مجموعه را «بازمانده هویت خوشنویسی» خود توصیف کرده و احتمال داده است که این نمایشگاه آخرین نمایشگاه خوشنویسی او در ایران باشد.
یکی از بخش‌های متفاوت این مجموعه به تجربه جلیلوند در خلق آثار برای فضای شهری بازمی‌گردد. او ۱۲ تابلوی هنری برای ایستگاه‌هایی از خطوط ۳، ۶ و ۷ متروی تهران خلق کرده است؛ آثاری که با استفاده از تکنیک‌هایی همچون چاپ و حک روی کاشی، کاشی‌کاری سنتی با الهام از شیوه مساجد اصفهان و کار با سفال اجرا شده‌اند.
در نمایشگاه «ز آفاق دور»، دو نمونه از این آثار در کنار تصاویری از محل نصب آن‌ها در مترو ارائه شده است تا مخاطب بتواند اثر را هم به عنوان یک اثر هنری مستقل و هم در بستر زندگی روزمره شهری مشاهده کند. روند شکل‌گیری این مجموعه نیز در کتاب «در شلوغی شهر» روایت شده است.
عنوانی برگرفته از شعر
انتخاب عنوان نمایشگاه نیز برای جلیلوند بخشی از فرآیند شکل‌گیری اثر است. او که از کودکی به طراحی پوستر و انتخاب عنوان علاقه داشته، برای نام‌گذاری آثار و برنامه‌های خود ابتدا به تک‌بیت‌های اشعارش مراجعه می‌کند و در صورت نیافتن عنوان مناسب، به سراغ اشعار دیگر شاعران می‌رود.
عنوان «ز آفاق دور» نیز پس از بررسی حدود ۵۰ عنوان انتخاب شده است. جلیلوند در انتخاب این عنوان، علاوه بر ارتباط آن با فضای خوشنویسی، به برگردان انگلیسی، شکل فینگلیش و ظرفیت گرافیکی آن نیز توجه داشته است؛ ویژگی‌هایی که به گفته او، امکان استفاده بصری از واژه‌ها در طراحی پوستر و شکل‌دهی به هویت بصری نمایشگاه را فراهم می‌کند.
نمایشگاهی که با فضا روایت می‌شود
در «ز آفاق دور»، فضای نمایشگاه نیز بخشی از روایت هنری مجموعه است. چیدمان آثار با استفاده از عناصری مرتبط با جهان خوشنویسی و هنر، از جمله ابزار و وسایل خوشنویسی، گل و سازهای موسیقی، شکل گرفته و فضایی متفاوت و شاعرانه ایجاد کرده است.
این عناصر در کنار آثار قرار گرفته‌اند تا نمایشگاه از یک فضای صرفاً برای ارائه تابلوها فراتر رود و مخاطب با تجربه‌ای چندوجهی روبه‌رو شود؛ تجربه‌ای که در آن خوشنویسی در کنار نشانه‌هایی از موسیقی، طبیعت و ابزار خلق اثر دیده می‌شود.
خوشنویسی؛ میراث مشترک فرهنگی منطقه
برگزاری این نمایشگاه در مؤسسه فرهنگی اکو همچنین فرصتی برای طرح دیدگاه جلیلوند درباره جایگاه خوشنویسی در کشورهای منطقه فراهم کرده است.
او با اشاره به سفرها و آشنایی خود با فرهنگ کشورهایی همچون پاکستان، ترکیه و جمهوری آذربایجان، بر علاقه و توجه به هنر خوشنویسی، به‌ویژه نستعلیق، در این کشورها تأکید کرد و خوشنویسی را یکی از زمینه‌های مشترک فرهنگی میان کشورهای منطقه دانست.
به گفته جلیلوند، در ترکیه علاقه ویژه‌ای به نستعلیق فارسی وجود دارد و در پاکستان و افغانستان نیز این هنر، به واسطه پیوندهای فرهنگی و تاریخی، از جایگاه مهمی برخوردار است. او همچنین به رواج و اهمیت خوشنویسی در تاجیکستان و ازبکستان اشاره کرد.
از این منظر، خوشنویسی می‌تواند یکی از زمینه‌های مهم پیوند فرهنگی میان کشورهای منطقه اکو باشد؛ هنری که در کنار ریشه‌ها و میراث مشترک، در هر سرزمین ویژگی‌ها و شیوه‌های خاص خود را نیز یافته است.
نمایشگاه «ز آفاق دور / From the Far Horizons» از ۱۹ تا ۲۳ مهرماه ۱۴۰۵، هر روز از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۶:۳۰ در مؤسسه فرهنگی اکو برپا خواهد بود و علاقه‌مندان می‌توانند از این مجموعه بازدید کنند.