دکتر محمد حسن، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو، در گفت‌وگو با روزنامه Iran Daily، از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی برای کاهش تنش‌ها، تقویت اعتماد متقابل و گسترش همکاری میان کشورهای منطقه سخن گفت؛ ظرفیتی که به باور او، به‌ویژه در شرایطی که اختلافات سیاسی بر روابط کشورها سایه می‌اندازند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تهران ـ ۵ آبان ۱۴۰۵
او در این مصاحبه تأکید کرد که روابط میان کشورها را نمی‌توان صرفاً در چارچوب سیاست خارجی و مناسبات اقتصادی تعریف کرد. فرهنگ نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از این روابط است و می‌تواند راه‌هایی برای گفت‌وگو بگشاید که در فضای رسمی دیپلماتیک، گاه دسترس‌پذیر نیستند. از نگاه او، گردهم‌آوردن نویسندگان، اندیشمندان، هنرمندان و متخصصان کشورهای مختلف، امکان شناخت مستقیم و کاهش سوءبرداشت‌هایی را فراهم می‌کند که در بسیاری موارد به روابط میان همسایگان آسیب می‌زنند.
رئیس مؤسسه فرهنگی اکو با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران و پاکستان، بر اهمیت میراث مشترک زبانی و ادبی دو کشور تأکید کرد. به گفته او، حضور گسترده واژگان فارسی در زبان اردو و جایگاه چهره‌هایی چون محمد اقبال، حافظ و سعدی در حافظه فرهنگی منطقه، زمینه‌ای ارزشمند برای توسعه همکاری‌های مشترک فراهم می‌آورد. او همچنین به جایگاه میر سید علی همدانی، عارف و اندیشمند ایرانی‌تبار شناخته‌شده در پاکستان با نام شاه همدان، در میراث فرهنگی این کشور اشاره کرد.
دکتر محمد حسن در عین حال، دامنه فعالیت‌های مؤسسه را فراتر از روابط دوجانبه دانست و گسترش پیوندهای فرهنگی میان همه کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) را از اهداف اصلی آن برشمرد. ایجاد شبکه میان دانشگاه‌ها، تقویت ارتباط میان هنرمندان و فعالان فرهنگی، همکاری میان نویسندگان و فیلم‌سازان و توسعه ترجمه آثار ادبی از جمله زمینه‌هایی است که مؤسسه برای پیشبرد این هدف دنبال می‌کند. او به‌طور مشخص، ترجمه آثار فارسی به اردو و آثار اردو به فارسی را از فرصت‌های قابل‌توجه برای تعمیق شناخت متقابل دانست.
برنامه «معرفی کشورهای عضو» نیز بخشی از همین رویکرد است؛ مجموعه‌ای از نشست‌ها و رویدادهای فرهنگی که تاریخ، فرهنگ و تمدن کشورهای عضو را در کانون توجه قرار می‌دهد. رویداد اخیر «پاکستان در گذر زمان» در مؤسسه فرهنگی اکو نیز با هدف آشنایی بیشتر مخاطبان با فرهنگ و تمدن پاکستان و فراهم‌کردن زمینه‌های تازه برای تبادل فرهنگی برگزار شد.
با این حال، تحقق اهداف مؤسسه با محدودیت‌هایی همراه است. رئیس مؤسسه فرهنگی اکو کمبود منابع مالی، محدودیت نیروی انسانی و مشارکت‌نداشتن همه کشورهای عضو در فعالیت‌های این نهاد را از موانع گسترش برنامه‌ها عنوان کرد. به گفته او، ظرفیت همکاری‌های منطقه‌ای هنوز به‌طور کامل به کار گرفته نشده و افزایش مشارکت اعضا و تأمین منابع بیشتر می‌تواند امکان اجرای برنامه‌های گسترده‌تر و مؤثرتر را فراهم کند.
پیام اصلی این گفت‌وگو، تأکید بر نقشی است که فرهنگ می‌تواند در حفظ ارتباط میان ملت‌ها، حتی در دوره‌های دشوار سیاسی، ایفا کند. برای منطقه‌ای با تاریخ و میراث فرهنگی درهم‌تنیده، این پیوندها صرفاً یادگار گذشته نیستند؛ آن‌ها می‌توانند مبنایی برای گفت‌وگو، شناخت متقابل و همکاری در آینده باشند.