دکتر سیدرضا باقریان موحد در سخنرانی خود در نشست تخصصی «میر سید علی همدانی» در موسسه فرهنگی اکو با تأکید بر پیوند دیرینه علم، ادب و عرفان در سنت پژوهشی جهان اسلام، بازخوانی آثار میر سید علی همدانی را راهی برای آشنایی نسل جوان با میراث فکری و فرهنگی ایران فرهنگی و تقویت ذوق ادبی و معنوی در کنار آموزشهای علمی دانست.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه فرهنگی اکو، دکتر سیدرضا باقریان موحد در سخنرانی خود با اشاره به ویژگیهای سنت پژوهشی در شرق، بهویژه در جهان اسلام و حوزه ایران فرهنگی، اظهار داشت که پژوهشگران مسلمان در طول تاریخ، دانش را با ذوق ادبی و عرفانی درآمیختهاند و آثار آنان، از فقه و فلسفه تا ریاضیات و نجوم، بازتابی از این پیوند میان عقل و عشق است.
وی با بیان اینکه در دهههای اخیر، الگوهای پژوهشی غربی بر فضای علمی کشورهای اسلامی غلبه یافته است، افزود که هرچند این روشها دستاوردهای ارزشمندی داشتهاند، اما نباید موجب فراموشی سنتهای اصیل پژوهشی جهان اسلام شوند؛ سنتی که در آن، دانش و معنویت در کنار یکدیگر رشد میکنند و به غنای اندیشه میانجامند.
باقریان موحد در ادامه، با مرور تجربه شخصی خود از آشنایی با آثار میر سید علی همدانی، گفت که مطالعه رساله «ذکریه» در سالهای نوجوانی، دریچهای تازه به دنیای عرفان و ادبیات برای او گشود و مسیر علمی و پژوهشیاش را تحت تأثیر قرار داد. وی تأکید کرد که نثر آهنگین، ظرفیتهای ادبی و مضامین عمیق این اثر، نقش مهمی در آشنایی او با ظرافتهای زبان فارسی و ادبیات عرفانی داشته است.
وی یکی از برجستهترین ویژگیهای آثار میر سید علی همدانی را بهرهگیری خلاقانه از زبان و تصویرسازیهای ادبی دانست و اظهار کرد که این شیوه نگارش، مفاهیم عمیق عرفانی را در قالبی روان، زیبا و تأثیرگذار به مخاطب منتقل میکند. به گفته او، همین ویژگی سبب شده است که آثار همدانی، افزون بر ارزشهای معرفتی، از جایگاهی ممتاز در تاریخ نثر فارسی نیز برخوردار باشند.
این پژوهشگر همچنین به تأثیر آثار میر سید علی همدانی بر شیوه تدریس خود اشاره کرد و گفت که در سالهای فعالیت آموزشی، بارها گزیدههایی از متون عرفانی و ادبی این اندیشمند و دیگر عارفان را در کلاسهای درس در اختیار دانشآموزان و دانشجویان قرار داده است. به گفته وی، تجربه آموزشی نشان داده است که آشنایی مستقیم با متون اصیل عرفانی، بدون پیشداوری و برچسبگذاری، میتواند علاقه نسل جوان به ادبیات، اندیشه و معنویت را برانگیزد.
باقریان موحد با تأکید بر اینکه آثار میر سید علی همدانی طی قرنها نقش مهمی در ترویج اخلاق، معنویت و فرهنگ اسلامی ایفا کردهاند، اظهار داشت که این میراث ارزشمند همچنان ظرفیت آن را دارد که الهامبخش نسل امروز باشد. وی افزود که معرفی این آثار نباید تنها به محافل دانشگاهی و پژوهشی محدود بماند، بلکه لازم است با بهرهگیری از شیوههای متناسب با نیاز مخاطبان امروز، زمینه آشنایی گستردهتر جوانان با این گنجینه فرهنگی فراهم شود.
وی در پایان، بازنویسی، بازگردانی و گزیدهسازی متون عرفانی را در کنار پژوهشهای دانشگاهی، راهکاری مؤثر برای ترویج میراث فکری و ادبی میر سید علی همدانی دانست و خاطرنشان کرد که آشنایی نسل جوان با آثار کلاسیک، میتواند زمینهساز تقویت هویت فرهنگی، ذوق ادبی و ارزشهای اخلاقی در جوامع منطقه باشد.