در سخنرانی دکتر رخشنده در مراسم افتتاحیه سمینار «همکاریهای منطقهای برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در جاده ابریشم»، بر اهمیت تقویت نقش جوامع محلی، ضرورت گذار به رویکردهای جامعهمحور و ارتقای همکاریهای منطقهای در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس تأکید شد.
تهران – ۹ تیر ۱۴۰۵ – در مراسم افتتاحیه سمینار «همکاریهای منطقهای برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در جاده ابریشم» در تهران، بر ضرورت تقویت همکاریهای منطقهای، مشارکت جوامع محلی و بهرهگیری از ظرفیتهای مشترک تمدنی کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس تأکید شد.
این نشست به میزبانی مؤسسه فرهنگی اکو و با حضور سفراء، نمایندگان کشورهای عضو، اندیشمندان، پژوهشگران و کارشناسان حوزه میراث فرهنگی برگزار شد.
در این مراسم، مدیر اجرایی مؤسسه فرهنگی اکو با خیرمقدم به حاضران، بر اهمیت این گردهمایی در تقویت گفتوگوی فرهنگی و همافزایی منطقهای تأکید کرد و گفت: میراث فرهنگی ناملموس، حافظه زنده ملتها و تجلی هویت، همبستگی و تداوم تاریخی جوامع است که در زبان، هنر، آیینها، موسیقی، دانش بومی و شیوههای زیست مردم تداوم مییابد و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی جاده ابریشم افزود: این مسیر تنها یک شبکه تجاری نبوده، بلکه بستری برای تبادل اندیشهها، دانش، هنرها، ادیان و شکلگیری سنتهای مشترک میان ملتهای منطقه بوده است؛ بهگونهای که بخش مهمی از میراث ناملموس امروز کشورهای عضو اکو حاصل همین تعاملات تاریخی و فرهنگی است.
مدیر اجرایی مؤسسه فرهنگی اکو با تأکید بر ظرفیتهای کشورهای عضو در حوزه میراث ناملموس اظهار داشت: موسیقیهای مقامی، روایتهای شفاهی، آیینهای نوروزی، صنایع دستی، فرهنگ کوچنشینی، مهارتهای سنتی و دانش بومی، بخشی از میراث مشترکی هستند که فراتر از مرزهای سیاسی، ریشه در تجربه تاریخی ملتها دارند.
وی در ادامه با اشاره به نقش میراث فرهنگی ناملموس در توسعه پایدار تصریح کرد: این میراث امروز تنها یک موضوع فرهنگی نیست، بلکه به ابزاری برای تقویت انسجام اجتماعی، توانمندسازی جوامع محلی، توسعه گردشگری مسئولانه و گسترش دیپلماسی فرهنگی تبدیل شده است.
در بخش دیگری از سخنان وی، به چالشهای پیشروی میراث ناملموس از جمله جهانیشدن، تغییر سبک زندگی، مهاجرت، شهرنشینی شتابان، کاهش انتقال بیننسلی و تأثیرات تغییرات اقلیمی و تحولات فناورانه اشاره شد و تأکید گردید که در صورت عدم اقدام بهموقع، بخشی از حافظه فرهنگی منطقه در معرض خطر قرار خواهد گرفت.
مدیر اجرایی مؤسسه فرهنگی اکو همچنین همکاری منطقهای را ضرورتی اجتنابناپذیر دانست و گفت: تجربههای بینالمللی نشان داده است که حفاظت از میراث مشترک زمانی اثربخشتر خواهد بود که بر پایه مشارکت، اعتماد متقابل و مسئولیت مشترک میان کشورها شکل گیرد.
وی با اشاره به نقش مؤسسه فرهنگی اکو در این حوزه افزود: این مؤسسه میتواند به سکویی برای همافزایی منطقهای در زمینه میراث ناملموس تبدیل شود و از طریق ایجاد شبکههای تخصصی، اجرای پروژههای مشترک مستندسازی، حمایت از پروندههای چندملیتی، توسعه آموزشهای تخصصی و بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال، همکاری میان کشورهای عضو را تقویت کند.
در پایان این مراسم تأکید شد که میراث فرهنگی ناملموس نه در موزهها، بلکه در زندگی روزمره مردم، زبان، آیینها، هنرها و مهارتهای سنتی جریان دارد و صیانت از آن نیازمند مشارکت مستقیم جوامع محلی، زنان، جوانان و حاملان این میراث است.
همچنین بر این نکته تأکید شد که میراث ناملموس نه عامل تفکیک، بلکه پلی برای همگرایی فرهنگی و تقویت همبستگی میان ملتها در منطقه اکو است و میتواند زمینهساز همکاریهای پایدار و صلح فرهنگی در گستره جاده ابریشم باشد.