Architecture is one of the most creative arts and an important part of every nation’s identity. Through architectural works, a collection of deep and rich cultural and artistic values of nations is revealed. Iranian architecture is considered one of the oldest and richest branches of architecture in the world. Over the centuries, it has demonstrated unique characteristics in structure, form, ornamentation, and adaptation to climate.
2025 October 30
معماری یکی از خلاقترین هنرها و بخش مهمی ازهویت هر سرزمین است. با دیدن آثار معماری، مجموعهای از ارزشهای عمیق و غنی فرهنگی و هنری ملتها آشکار میشود. معماری ایرانی یکی از کهنترین وغنیترین شاخههای معماری در جهان بشمار میرود که در طی سدهها، ویژگیهایی منحصربهفرد در ساختار، فرم، تزئینات و سازگاری با اقلیم از خود نشان دادهاست.
2025 October 30
زعفران (Crocus sativus) فراتر از یک محصول کشاورزی، نماد هویت تاریخی، فرهنگی و معنوی ایرانزمین است. این گیاه که از فلات ایران برخاسته، در متون کهن، شعر پارسی، آیینهای ملی-مذهبی و سفرهٔ ایرانی حضوری مستمر دارد. مقالهٔ حاضر با تکیه بر منابع تاریخی، ادبی و مردمنگاری، نقش زعفران را بهعنوان محور دیپلماسی فرهنگی و میراث زندهٔ ملی بررسی میکند. هدف، تقویت گفتمان هویتی زعفران و پیشنهاد راهکارهایی برای پاسداشت آن در برنامههای فرهنگی-هنری است.
2025 October 28
Pottery is an ancient art that is considered one of the most important artistic manifestations by historians. Pottery has undergone many changes throughout history, and various techniques have been added to this art form. Archaeologists learn about the social and economic conditions of a period or a region through pottery. By studying pottery, they can interpret life, religion, people, history, and social relationships.
2025 October 27
سفالگری هنری است با قدمت بسیار بالا که از نقطه نظر مورخان جزء مهم ترین مظاهر هنری است. سفالگری در ادوار تاریخی دست خوش تغییرات زیادی بوده و تکنیک های مختلفی به این هنر اضافه شده است. باستان شناسان از راه سفالگری با شرایط اجتماعی و اقتصادی یک دوره یا یک منطقه آشنا میشوند.
2025 October 27
The Siah-Chador, locally known as "Dovār," is more than a simple shelter; it is a living symbol of the sustainability, climatic intelligence, and millennia-old heritage of Iran's nomadic tribes. Dovār embodies vernacular architecture where deep environmental knowledge merges with the simplicity of raw materials. The tent is woven from black goat hair—a natural fiber that resists fierce storms and heavy rains, and is fully harmonized with the cycle of nature.
2025 October 27
سیاهچادر، یا همان «دوار» به زبان محلی، فراتر از یک سرپناه معمولی است؛ این سازه نماد زندهی پایداری، هوش اقلیمی، و میراث هزاران ساله عشایر ایران است. دوار، تبلور معماری بومی است که در آن، دانش عمیق محیط زیست با سادگی مواد اولیه درهم میآمیزد. این چادر از موی بز سیاه بافته میشود؛ مادهای طبیعی که در مقابل طوفانهای سهمگین و بارانهای شدید مقاومت میکند و کاملاً با چرخه طبیعت سازگار است.
2025 October 27
An Overview of the Country’s Main Centers for Knowledge, Research, and Written Heritage
2025 October 27
کتابخانهها، حافظان میراث فکری و علمی ملتها هستند. در ایران، کتابخانهها نهتنها نقش مهمی در نگهداری دانش و تاریخ دارند، بلکه پیوندی میان سنت و علم، فرهنگ و پژوهش برقرار میکنند. در ادامه با مهمترین و بزرگترین کتابخانههای کشور، بر پایه حجم منابع و جایگاه فرهنگی، آشنا میشویم. این فهرست بر اساس آمار رسمی و بهروز (تا سال ۱۴۰۴ شمسی) تدوین شده و شامل لینکهای دسترسی به سایتهای رسمی هر مجموعه است:
2025 October 27
The yurt—a circular, portable dwelling—is a hallmark of nomadic life across Central Asia. In Kyrgyzstan and Kazakhstan, the craftsmanship of yurt-making embodies centuries of traditional knowledge, environmental adaptation, and familial cooperation. This cultural practice was jointly inscribed on the UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity in 2014, during the 9th session of the Intergovernmental Committee (9.COM).
2025 October 27
یورت (در فارسی: بورت) نوعی سکونتگاه سنتی عشایری است که در میان اقوام ترکزبان آسیای مرکزی، بهویژه در قرقیزستان و قزاقستان، رواج دارد. این سازهٔ دایرهایشکل با اسکلت چوبی و پوشش نمدی، نمادی از سازگاری با طبیعت، تحرکپذیری، و همزیستی خانوادگی است. هنر ساخت یورت در سال ۲۰۱۴ توسط یونسکو بهعنوان میراث فرهنگی ناملموس بشریت به ثبت رسید UNESCO - Int....
2025 October 27
Kok-Boru, also known as Ulak Tartysh, is one of the most dynamic and culturally significant equestrian games in Central Asia. It was officially inscribed on the UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity in 2017, during the 12th session of the Intergovernmental Committee (12.COM) held in Jeju, Republic of Korea.
2025 October 27
کوکبورو (Kok-Boru) که در قرقیزستان با نام اولاک ترتیش نیز شناخته میشود، یکی از پرهیجانترین بازیهای سنتی سوارکاری در آسیای مرکزی است. این بازی در سال ۲۰۱۷ میلادی طی دوازدهمین نشست کمیته بیندولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو (12.COM) در فهرست نماینده میراث فرهنگی ناملموس بشریت ثبت شد.
2025 October 27
آققالپاق (Ak-Kalpak) کلاه سنتی سفیدرنگی است که توسط مردان قرقیز پوشیده میشود. واژهٔ «آق» بهمعنای سفید و «قالپاق» بهمعنای کلاه است. این عنصر فرهنگی در سال ۲۰۱۹ میلادی طی چهاردهمین نشست کمیته بیندولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو (14.COM) در شهر بوگوتا، کلمبیا، در فهرست نماینده میراث فرهنگی ناملموس بشریت ثبت شد.
2025 October 27
The Ak-Kalpak is a traditional white felt hat worn by Kyrgyz men. Its name derives from the Kyrgyz words “ak” (white) and “kalpak” (hat). The craftsmanship involved in its creation was officially inscribed on the UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity in 2019, during the 14th session (14.COM) held in Bogotá, Colombia UNESCO - Int....
2025 October 27
در مجمع جهانی گردشگری ۲۰۲۵ که از تاریخ ۲۶ تا ۲۸ مهر ۱۴۰۴ (۱۸ تا ۲۰ اکتبر ۲۰۲۵) در استانبول، جمهوری ترکیه برگزار شد، جمهوری ازبکستان بهعنوان «برترین مقصد گردشگری فرهنگی سال» معرفی گردید. این رویداد با حضور نمایندگان بیش از ۵۰ کشور و به همت مؤسسه جهانی گردشگری (WTFI) و نهادهای بینالمللی برگزار شد.
2025 October 27
At the Global Tourism Forum 2025, held from 18 to 20 October 2025 in Istanbul, Republic of Türkiye, Uzbekistan was officially awarded the title of “Best Cultural Tourism Destination of the Year.” The event brought together delegates from over 50 countries and was organized by the World Tourism Forum Institute (WTFI) in collaboration with international tourism bodies.
2025 October 27
ایچانقلعه، شهر محصور درون خیوه در منطقه خوارزم ازبکستان، یکی از سالمترین و اصیلترین نمونههای معماری ایرانی–اسلامی در آسیای مرکزی است. این شهر تاریخی بازتابی از قرنها تحول فرهنگی، سیاسی و هنری بوده و گواهی زنده بر میراث مشترک تمدنی منطقه است. ایچانقلعه در سال ۱۹۹۰ میلادی بهعنوان نخستین اثر ازبکستان در فهرست میراث جهانی یونسکو، به دلیل ارزش جهانی برجستهاش، به ثبت رسید.
2025 October 27
Itchan Kala, the walled inner city of Khiva in the Khorezm region of Uzbekistan, stands as one of the most intact examples of Persian–Islamic architecture in Central Asia. Reflecting centuries of cultural, political, and artistic development, it represents a living testimony to the region’s shared heritage. In 1990, Itchan Kala became the first site in Uzbekistan to be inscribed on the UNESCO World Heritage List for its outstanding universal value.
2025 October 27
Icherisheher, also known as the Old City of Baku, is one of the most prominent examples of historic urban planning in the Caucasus region and the first cultural site from the Republic of Azerbaijan to be inscribed on the UNESCO World Heritage List. Enclosed by fortified stone walls, this compact urban ensemble reflects medieval life and showcases the architectural legacy of Islamic and Caucasian traditions.
2025 October 27
ایچریشهر (Icherisheher)، که بهعنوان «شهر قدیمی» باکو شناخته میشود، یکی از برجستهترین نمونههای شهرسازی تاریخی در منطقه قفقاز و نخستین اثر ثبتشده جمهوری آذربایجان در فهرست میراث جهانی یونسکو است. این مجموعهی تاریخی، با دیوارهای سنگی محصور و بافتی منسجم، بازتابی از زندگی شهری در قرون میانه و جلوهای از معماری اسلامی و قفقازی بهشمار میآید.
2025 October 27
Across the arid deserts and vast plains of Iran, mudbrick houses rise like jewels from the earth — timeless symbols of human ingenuity, resilience, and harmony with nature.
Mudbrick, or adobe architecture, is among the oldest building traditions in the world, with a history in Iran stretching back more than 8,000 years. From ancient times to the present day, these structures have not only provided shelter but also offered a sustainable model for living in tune with the environment.
2025 October 26
در دل کویرهای خشک و دشتهای پهناور ایران، خانههای گِلی همچون جواهراتی از خاک سر برآوردهاند. این بناها که ریشه در هزاران سال تاریخ دارند، نمادی از خرد، خلاقیت و سازگاری انسان با طبیعتاند.
معماری گِلی یا خشتی از کهنترین شیوههای ساختوساز در جهان است و در ایران بیش از هشتهزار سال قدمت دارد. از دوران باستان تا امروز، این خانهها نهتنها پناهگاهی برای زیستن بودهاند، بلکه الگویی پایدار از زیست هماهنگ با محیط ارائه دادهاند.
2025 October 26
خلیج فارس، فراتر از یک آبراه جغرافیایی، بخشی جداییناپذیر از هویت تاریخی و فرهنگی ایرانیان است. این پهنه آبی، که هزاران سال با نام خلیج فارس در اسناد جهانی ثبت شده، نه تنها شریان حیاتی تعاملات ایران با جهان بوده، بلکه نمادی از میراث جاودان و روح ملی ملت ایران به شمار میرود. بررسی جایگاه خلیج فارس در تاریخ و فرهنگ، نشاندهنده پیوند عمیق آن با هویت ایرانی است.
2025 October 21
The Persian Gulf, beyond a mere geographical waterway, is an inseparable part of Iranian historical and cultural identity. This vast body of water, registered globally for thousands of years under the name Persian Gulf, has not only been the vital artery for Iran’s interactions with the world but also a symbol of the eternal heritage and national spirit of the Iranian nation. Examining the position of the Persian Gulf in history and culture reveals its profound connection to Iranian identity.
2025 October 21
The National Library of Tajikistan was founded in 1933 on the basis of the library of the city of Stalinabad, the capital of the Tajik Soviet Socialist Republic, and a year later it was named after the great poet Ferdowsi.
2025 October 16
کتابخانه ملی تاجیکستان در سال ۱۹۳۳ میلادی بر پایه کتابخانه شهر استالینآباد، پایتخت جمهوری سوسیالیستی شوروی تاجیکستان – تأسیس شد و یک سال بعد نام شاعر بزرگ، ابوالقاسم فردوسی را بر خود گرفت.
2025 October 16
The city of Herat, located in western Afghanistan, holds an important place in the history and culture of the region. It was once a major center along the Silk Road and served as a cradle of culture and art. Today, Herat contains nearly eight hundred historical buildings and monuments. Among these, the minarets of Herat have special significance.
2025 October 16
The Lut Desert is Iran's first natural desert registered with UNESCO. This amazing attraction, which covers 10 percent of Iran, is known as one of the world's driest and hottest regions. In recent years, it has been the hottest place on Earth, with temperatures recorded at over 70.7 degrees Celsius. Approximately 70% of the Lut Desert is located in Kerman Province, and parts of this mysterious desert are still unknown.
2025 October 16
کویر لوت، اولین اثر طبیعی ثبت شده ایران در یونسکو است. این جاذبهی شگفتانگیز که ۱۰ درصد ایران را در برگرفته است به عنوان یکی از مناطق خشک و فراگرم جهان شناخته میشود و در سال های گذشته گرم ترین نقطه کره زمین شناخته شده است و درجه حرارت ان به بیش از ۷۰/۷ درجه سانتیگراد ثبت گردیده است. تقریباً ۷۰درصد از مساحت کویر لوت در استان کرمان قرار دارد و هنوز هم قسمتهایی از این کویر اسرارآمیز، ناشناخته است.
2025 October 16
منطقه اکو، که گسترهای از فلات ایران تا آناتولی و از دره سند تا جلگههای آسیای مرکزی را دربر میگیرد، از کهنترین و غنیترین حوزههای تمدنی جهان بهشمار میآید. این سرزمین، خاستگاه شکلگیری نخستین شهرها، نظامهای نوشتاری و ساختارهای سیاسی و فرهنگی بوده و میراثی چندهزارساله از تجربههای انسانی را در خود جای داده است.
2025 October 15
Ahmad Danesh is a famous Tajik writer who was born in Bukhara in 1827. His father was originally from Shaferkam city and came to study at the Islamic school in Bukhara and stayed there.
2025 October 15
احمد دانش یکی از نویسندگان مشهور تاجیک است که سال ۱۸۲۷ میلادی در بخارا زاده شد. پدر وی اصالتاً اهل شهرستان شافرکام بوده که برای تحصیل به مدرسه اسلام در بخارا آمده و در همانجا ماندگار میشود.
2025 October 15
In the history of the cinema of the countries of Central Asia, there are influential and famous figures and personalities whose names and activities are closely related to the growth, progress and promotion of the cinema of this region, and this field cannot be imagined without them. Bolotbek Shamshiyev is one of such figures whose name and worthy activities are deeply connected with the cinema of Kyrgyzstan. During his more than 40-year cinematic career, he created a masterpiece that was admired and praised not only by his compatriots in Kyrgyzstan, but also in the world arena in the past and present.
2025 October 15
Timur Malik was one of the Tajik heroes and the leader of the defenders of Khujand during the Mongol invasion of the Khwarazmshahs. After the siege of Samarkand and its occupation, Muhammad Khwarazmshah took refuge within the current borders of Iran and on one of the islands in the southern Caspian Sea, and after that he no longer thought of organizing an anti-Mongol struggle.
2025 October 15
تیمورملک یکی از قهرمانان تاجیک و رهبر مدافعان خجند در زمان حمله مغول به خوارزمشاهیان بود. پس از محاصره سمرقند و اشغال آن، محمد خوارزمشاه به داخل مرزهای کنونی ایران و به یکی از جزایر جنوب دریای خزر پناه برد و پس از آن دیگر چارهای برای سازماندهی مبارزه ضد مغول نیاندیشید.
2025 October 15
در تاریخ سینمای کشورهای آسیای مرکزی چهرهها و شخصیتهای موثر و نامدار دارند که رشد و پیشرفت و ارتقای سینمای این منطقه با نام و فعالیت آنها ارتباط تنگاتنگ دارد و این عرصه را بدون وجود آنها نمیتوان تصور نمود. بالاتبیک شمشیاف (Bolotbek Shamshiyev) از شمار چنین شخصیتهای است که سینمای قرقیزستان با نام و فعالیتهای شایسته او به طور عمیق پیوند خورده است. وی در طول فعالیت بیش از 40 ساله سینمایی خود شاهکاری آفریده که نه تنها مورد تحسین و تمجید هممیهنانش در قرقیزستان، بلکه در قلمرو در عرصه جهانی در گذشته و حال بوده است.
2025 October 12